De dystopie is uit de fictie ontsnapt

Het meest onheilspellende en aangrijpende dystopische science fiction boek vind je vandaag blijkbaar in de afdeling ‘non-fictie’. ‘The New Age of Sexism: How the AI Revolution is Reinventing Misogyny’ omschrijft hoe moderne technologie – meer bepaald artificiële intelligentie – ongelijkheid tegen vrouwen (en minderheidsgroepen) in de hand werkt.

Aan de hand van onderzoek, interviews en anekdotes schetst Bates een duister beeld van de toekomst – of toch als je per ongeluk een vrouw of deel van een minderheidsgroep bent. Bates toont in haar boek aan dat de nieuwe technologieën – gewenst of ongewenst – bepaalde vooroordelen hard gecodeerd in zich hebben; wat leidt tot discriminatie en ronduit schrijnende verhalen.

Bates deinst ook niet terug om zelf op onderzoek te gaan en bepaalde (zeer onheilspellende) technologieën uit te proberen. Dit leidt in het boek tot stukken die lezen als een dystopische roman, om enkele paragrafen later hard te landen in de realiteit. Naast eigen onderzoek en interviews met slachtoffers van seksisme (en andere daaraan gerelateerde misdaden) schuift Bates data naar voor om haar these kracht bij te zetten.

Wat mij zelf het meest aangreep in dit boek is dat de discussies over AI vandaag vaak alleen gaan over ‘The Terminator’-esque toekomstscenario’s – terwijl dit boek uitsluitend voorbeelden bevat van wat de technologie vandaag al aanricht. Daarmee wordt het punt van het boek nog eens dubbel gemaakt, want na het te lezen kan je niet anders denken dat het gebrek aan aandacht, hulp en wetgeving of kaders een deel uitmaakt van het seksisme in deze nieuwe tijd.

Hoewel het boek op een aantal punten zichzelf herhaalt en het ook duidelijk is dat de auteur haar woede wilt overbrengen op de lezer (gelukt, trouwens) vind ik dit boek een absolute aanrader. Het is verre van een perfect boek – te veel herhaling, de structuur kon beter en er had nog meer statistische data in gemogen (maar die bestaat potentieel gewoon niet) – maar toch is dit een must-read in tijden waarin jongens steeds negatievere houdingen aannemen ten opzichte van vrouwen, lgbtqia+ en andere minderheidsgroepen.