Weemoed
De jeugdmemoires uit 2003 van deze seculiere Turkse Nobelprijswinnaar wilde ik lezen als tegenhanger van de Gül-boeken. Het thema hier is de weemoed om het historisch verval van de huizen en monumenten van deze stad, de vergane glorie van het rijke Byzantijns en later Ottomaans verleden. In 1923 volgde de Turkse Republiek de secularisatie naar Westers voorbeeld. Veel vroegere gebouwen werden vernield, platgebrand en vervangen door betonnen flats. Zo werd Istanbul een moderne metropool op het kruispunt van Oost en West.
Pamuk beschrijft hoe 20ste-eeuwse Turkse schrijvers een clash voelden tussen hun Franse idolen en hun eigen behoefte aan authenticiteit. De ruïnes van Istanbul vertolkten de stem van de 4 weemoedige auteurs Kemal, Koçu, Hisar, en Tapınar. Sterk beïnvloed door de 19de-eeuwse Istanbul-teksten van Nerval en Gautier waren ze eenzaam, zowel westerling als oosterling, en zo vaak bestempeld als reactionair.
Pamuk beschrijft ook zijn rijke seculiere grootfamilie, allen samen wonend in een groot flatgebouw, en hoe zijn vader en oom de fabriek die zijn opa had nagelaten verkwanselden in opeenvolgende faillissementen met de verarming als gevolg.
Het boek eindigt als de 20'er Pamuk na een verloren liefde zich identificeert met en troost vindt in de schoonheid van zijn stad, en dan het verrukte inzicht: 'Ik word schrijver'.
Talrijke oude foto's illustreren Pamuk's herinneringen.
