Samen Nederlands Oefenen in de bib: interview met taalvrijwilliger Niki Blommaert

Waarom ben je 2 jaar geleden gestart als vrijwilliger bij Open Inloop Taal?

Tien jaar geleden ben ik vanuit het onderwijs met ziektepensioen gegaan. Ik had toen al 25 jaar bij het stedelijk CLB gewerkt, maar door aanhoudende gezondheidsproblemen, zowel psychisch als fysiek was ik niet meer in staat om te werken. In overleg met de arbeidsgeneesheer ben ik daarom met pensioen gegaan. Daarna ben ik op eigen initiatief verschillende cursussen gaan volgen, zoals borduren, weven, boetseren en allerlei andere creatieve opleidingen. Ik voelde me nog niet sterk genoeg om vrijwilligerswerk te doen, al speelde dat idee wel altijd in mijn achterhoofd. Een heel goede vriendin, Inge Umans, moedigde me aan om de opleiding Samenlezen te volgen bij Ilona Plichart. Tijdens die opleiding in Bibliotheek Permeke leerde ik Hans van Atlas kennen. Hij bood me een plek aan als begeleider Samenlezen voor anderstaligen. Van opleiding ben ik maatschappelijk werkster en ik heb altijd de behoefte gevoeld om iets terug te doen voor de maatschappij, maar wel op een manier die binnen mijn eigen mogelijkheden en grenzen paste, zowel psychisch als fysiek. Eén keer per week twee uur Samenlezen begeleiden sloot daar perfect bij aan. Die kans heb ik dan ook met beide handen gegrepen.

Hoe ziet een bijeenkomst rond Nederlands oefenen voor anderstaligen in bib Couwelaar eruit?

Ik doe niet alleen aan Samenlezen met de deelnemers. Ik wissel het samenlezen af met spelletjes rond bepaalde thema’s zoals fruit, dieren en kleuren. Daarbij probeer ik altijd een link te leggen met hun thuisland. Ik geef ook altijd wat uitleg over de Belgische wetgeving en onze gebruiken. Vorig jaar zijn we ook met de hele groep op uitstap geweest naar musea en filmhuis Klappei. Als deelnemers met een dringend administratief probleem zitten, bied ik soms ook een luisterend oor aan. Ik verwijs hen dan door naar de juiste instanties. Uiteraard bewaak ik daarbij altijd mijn eigen grenzen. Ik merk dat alleen Samenlezen voor mijn groep niet voldoende is. De afwisseling in activiteiten is voor hen heel belangrijk.

Waarom vind je Samenlezen met anderstaligen belangrijk?

Samenlezen vind ik vooral een oefening in conversatie. Daarom mag de groep ook niet te groot zijn, zodat iedereen aan het woord kan komen. Het belangrijkste is dat mensen spreken en fouten mogen maken. Ik probeer niet belerend te zijn en de spontaniteit in de groep te bewaren. Ik ben zeker niet juf Niki, ik kom niet om hen te leren lezen of schrijven.

Welke vaardigheden of eigenschappen zijn volgens jou belangrijk voor dit vrijwilligerswerk?

Ik denk dat je taalvaardig, sociaal en ruimdenkend moet zijn. Het is belangrijk dat je mensen in hun eigenheid kunt laten. Je zit rond de tafel met verschillende persoonlijkheden, dus iedereen moet zichzelf kunnen zijn en een eigen mening kunnen uiten. In mijn groep is ongeveer 75 procent van de mensen laaggeschoold, dus misschien is het ook belangrijk om oog te hebben voor ieders inzet. Het is een voordeel als je stevig in je schoenen staat, er zitten oorlogsslachtoffers en mensen die veel angst en moeilijke ervaringen hebben gekend. Je moet ervoor zorgen dat je die verhalen niet allemaal mee naar huis neemt. Vanuit mijn opleiding als maatschappelijke welzijnswerker ben ik hierin wel getraind.

Hoe bereid jij je voor op je sessies met de taalleerders?

Voor Samenlezen vind ik mijn teksten en gedichten via de databank van Samenlezen. Ook via Inge Umans kom ik aan materiaal, zoals Kamihibai verhalen. In de bib en via Atlas en Ligo zijn ook Colorcards en spelletjes voorhanden. Daarnaast maak ik gebruik van de bibliotheek van docAtlas, waar ik met een lenerskaart boeken en educatief materiaal kan ontlenen.

De voorbereidingen vragen een paar uurtjes thuiswerk, afhankelijk van wat je die week met de deelnemers wilt doen.

Hoe reageren de deelnemers tijdens deze bijeenkomsten?

De meeste deelnemers zijn heel enthousiast en ontzettend dankbaar. Soms krijg ik zelfs kleine cadeautjes. Zo maakt een deelneemster uit Sri Lanka prachtige broches en andere handwerkjes. Wat ik ook mooi vind, is de oprechte nieuwsgierigheid naar elkaars cultuur en afkomst.

Welke impact zie je bij de deelnemers dankzij deze taaloefenkansen?

Je ziet mensen echt openbloeien, complimenten geven is toch wel belangrijk. Gewoon even zeggen: “Wauw dat heb je goed gezegd.” Dat geeft mensen vertrouwen. Ik vertel soms ook een persoonlijke anekdote, zonder al te veel in detail te treden. Dat waarderen de mensen enorm. Zelf blijf ik altijd toegankelijk. En humor (lacht) ook. Het klinkt misschien wat cliché, maar humor kan echt een bindmiddel zijn.

Kan je een bijzonder of inspirerend moment delen dat jou is bijgebleven?

Ik heb mijn deelnemers van de Zomer van Atlas eens uitgenodigd hier in onze tuin. De enige voorwaarde was dat iedereen een gerecht moest brengen uit zijn of haar thuisland.

Waar haal je zelf de meeste voldoening uit?

De dankbaarheid van de deelnemers, maar ik ben hen ook dankbaar. Dankzij dit vrijwilligerswerk heb ik opnieuw het gevoel gekregen dat mijn leven zin heeft. Ik heb zelf meer zelfvertrouwen gekregen en opnieuw een plek gevonden in de maatschappij. Zelfs mijn omgeving ziet en voelt een groot verschil. Daarnaast heeft Samenlezen voor mezelf weer de zin in lezen aangewakkerd. Ik heb het soms moeilijk om te focussen op een boek, maar dit werk heeft me weer gestimuleerd om te blijven proberen.

Waarom zou je anderen aanraden om vrijwilliger te worden voor "Samen Nederlands Oefenen" in de bib?

Omdat je er ontzettend veel voor terugkrijgt. Je helpt mensen vooruit. Je doet iets nuttigs voor de samenleving, maar je groeit er zelf ook van. Dat is iets wat ik iedereen zou toewensen.

Is er nog iets dat je graag wil toevoegen?

Als je tijd hebt en graag ziet hoe mensen groeien, dan is dit vrijwilligerswerk een mooie beloning.

Dit zijn de 'Samen Nederlands Oefenen'- momenten en locaties waarvoor de bib vrijwilligers zoekt: