Collectief Bezet: "We willen een omgeving creëren waar lezen opnieuw vanzelfsprekend wordt."

Name: Antwerpen Leest
Price range: $

30 maart 2026

Door Wendy Struyf

Op 12 april in het Stadhuis Antwerpen lanceren schrijvers Kristien Hemmerechts en Maud Vanhauwaert samen met de Besmetters een nieuw leesinitiatief ‘Collectief Bezet’. Elke maand neemt Collectief Bezet een andere locatie te Antwerpen in.

Tijd voor een gesprek met één van de bezielers achter het initiatief, Kristien Hemmerechts.

Hoe ontstond het idee om ‘Collectief Bezet’ op te richten?

Mijn uitgangspunt was heel eenvoudig. Ik merkte dat mensen die willen lezen, er vaak niet meer aan toekomen. Er is te veel afleiding, waardoor zelfs gemotiveerde lezers moeilijk nog de rust vinden om een boek vast te nemen. Tegelijk leven we in een wereld met veel prikkels en stress. Vroeger was er meer ruimte om te lezen. Mijn grootmoeder vertelde dat er twee keer per jaar kermis was, en dat was het. Er was nauwelijks concurrentie voor die lange 19^de eeuwse romans. Vandaag zijn er ontelbaar veel activiteiten en constante verleidingen zoals smartphones en streamingdiensten. Daardoor ontbreekt het veel mensen aan mentale ruimte om te lezen, terwijl er volgens mij net een groeiende behoefte is aan rust. De regel van Herman de Coninck “Er is te weinig weinig” vat dat voor mij perfect samen. Mijn idee was een plek creëren waar mensen opnieuw kunnen vertragen en zich kunnen verdiepen in een boek.

Hoe ben je dat idee beginnen uitwerken?

Ik ben met mijn idee naar het Letterenhuis gestapt. Zij stuurden me door naar Maud Vanhauwaert, die meteen enthousiast was. Maud stelde voor om het element van ‘performative reading’ toe te voegen. Het idee daarachter is eenvoudig: zien lezen, doet lezen. Door lezers zichtbaar aanwezig te maken in de stad, kan je anderen inspireren om ook een boek vast te nemen. We willen zeker aandacht voor het lezen als daad. Ons idee sluit bovendien mooi aan bij de ambitie van de stad Antwerpen om sterker in te zetten op lezen. Samen zijn we naar de coördinator van de lezerscommunity Antwerpen Leest gestapt, en ook zij kon zich in het idee vinden.

Is er een boodschap die je wil uitdragen met Collectief Bezet?

Niet echt een boodschap. Als auteur is het soms frustrerend om te horen dat mensen in je boek beginnen, maar voortdurend worden onderbroken door hun telefoon.

Er zijn zoveel afleidingen. Zelf kan ik enorm genieten van een lange treinrit om te lezen. De NMBS heeft nu ook stiltecoupés, maar zelfs daar blijkt stilte moeilijk (lacht). Stilte is iets zeldzaams geworden, terwijl verstilling heel waardevol is.

Welke locaties staan er al op het programma?

Voor mij blijft de essentie samenkomen en lezen, natuurlijk is het prettig om daar een mooie locatie aan toe te voegen. We hebben al vier locaties, Stadhuis Antwerpen, de kathedraal, Stormkop en Middelheimmuseum. Een locatie waar ik zelf wel graag zou willen lezen, zijn de lege ongebruikte kerken.

Lees je zelf ook liever in de nabijheid van anderen?

Ik maak zelf eigenlijk ook te weinig tijd om te lezen. Lezen is voor mij vaak beroepsmatig, een deel van het werk. Collectief Bezet zal dus voor mij ook een moment van verstilling zijn.

Er is een oproep gedaan naar "Besmetters". Wat wordt er precies van hen verwacht?

De naam spreekt natuurlijk voor zich, de "Besmetters" zijn lezers die het leesvirus willen verspreiden. We willen een ploeg samenstellen van lezers die bereid zijn om een stuk van de organisatie op zich te nemen. Vrijwilligers die promo maken, en als aanspreekpunt fungeren tijdens de leessessie. Wie zich geroepen voelt, kan zich nog altijd aanmelden.

Als je één boek mag aanraden om mee te brengen naar Collectief Bezet, welk zou dat zijn?

Dat wil ik bewust niet doen. Mensen moeten lezen wat ze willen. Dat vind ik net heel belangrijk. Of dat nu een roman is of een stripverhaal, alles is goed. We zijn geen leesclub waar achteraf een boek wordt besproken. Geen druk, het leven is al veel moeten. We willen gewoon een omgeving creëren waar lezen opnieuw vanzelfsprekend wordt.