Een zoon zoekt uit waarom er geen familie en weinig vrienden in hun gezin kwamen
Carlos
is 17 jaar als zijn vader Karel Holemans op 69 jarige leeftijd
overlijd. Karel hield van zijn gezin, had geen vaste baan, er waren
financiële problemen en hij zweeg in alle talen over zijn verleden.
Carlos wil uitzoeken wie zijn vader was en wat er is gebeurd waardoor
hij als Vlaming in Spanje in ballingschap leefde.
Dit
boek is geen fictie, het is het resultaat van een jarenlange intense
zoektocht van een volwassen zoon naar het verleden van zijn vader.
Carlos noteert zijn bevindingen in een chronologische volgorde,
waardoor het zowel een biografie, een familiekroniek als een
tijdsbeeld is geworden. Soms is het erg detaillistisch, wat het
tempo er uit haalt, maar het verhaal van het leven van Karel is zo
verrassend dat je geboeid blijft.
Het
boek begint in 1910, het geboortejaar van Karel en eindigt bij zijn
dood in 1979. Carlos geeft niet enkel weer wat hij kon terugvinden
over het leven van zijn vader, maar schetst ook de omgeving van
Karel, om hierdoor inzicht te verkrijgen waarom Karel bepaalde keuzes
maakte.
Zo
beschrijft hij de opkomende strijd van de Vlamingen voor
gelijkberechtiging in de periode tussen de twee wereldoorlogen. Door
economische crisis van de jaren 30 werden veel mensen werkloos wat
een goede voedingsbodem bleek voor extreem gedachtegoed, waardoor het
VNV ontstond. De meest extremen in deze beweging zouden in WO II
collaboreren in de hoop dat Vlaanderen zich zou lostrekken uit
België.
In
1936 begon de oorlog in Spanje, wat gezien werd als een strijd tussen
de democratie en het fascisme. Heel wat Vlamingen vertrokken om de
socialisten te steunen. Franco won het pleit met de hulp van
Duitsland. Karel kon zijn vrouw die als verpleegster werkte, tijdig
uit Spanje bevrijden.
De
titel van het boek stelt dat Karel een spion was, maar uit de
gegevens blijkt dat Carlos eerder een gedreven artistieke vagebond
was, die vrij wou zijn, die te veel dronk en het niet nauw nam met
echtelijke trouw, en die er alles voor over had om het door hem
gekozen leven te kunnen leven.
Als
de Tempeliers door de Duitsers in 1942 worden opgejaagd zorgt Charles
ervoor dat hij erkend wordt door de Duitse contraspionage waardoor
hij de ledenlijst van de Tempeliers naar Portugal kan brengen. Of
dit collaboratie is, of een vlucht uit zijn moeilijk huwelijk, of een
actie uit zijn engagement als tempelier is niet duidelijk. Charles
is een eenling, hij heeft zijn eigen wetten, hij laat zich voor geen
enkele kar spannen. Hij is wel een handige sjoemelaar, een kat met 7
levens.
Zo
weet hij dat zijn vrouw actief is in het verzet en toch slaagt hij er
in, voor zijn vertrek naar Spanje in 1942, dat ook Rachel erkend
wordt door de Duitse geheime dienst en dat ze een maandelijkse
toelage krijgt, zodat zij ook “zorgeloos” kon leven. Je moet het
maar gedaan krijgen.
Karel krijgt in 1935 een zoon die kort na de geboorte overlijd. In 1947 slaagt Delagrange, een ex nazi er in om Carlos bij verstek ter dood te laten veroordelen wegens verklikking, in een proces gebaseerd op leugens. Carlos is van dan af staatsloos en kan geen contact meer hebben met zijn familie. In 1957 leert hij Teresa kennen en wil haar huwen. Haar moeder tracht dit jarenlang te vermijden waardoor ze in armoede vervallen. Ze blijven samen en krijgen een zoon, de schrijver van dit boek. Ook in zijn privé leven zijn heel wat drama’s te noteren.
Karel
leeft in ballingschap door leugens en intrige van een ex-nazi
inderdaad, maar zijn keuzes en zijn levenswandel tijdens de oorlog
zijn niet onbesproken. Ook grote en kleine drama’s in zijn privé
leven waren oorzaak van problemen, die geleid hebben tot armoede en
isolement.
Een biografie over een mens die een bewogen en liederlijk leven heeft geleid, maar die boven alles zijn vrouw en zijn zoon lief had. En al de rest is geschiedenis.