(N)Ergens beter dan thuis
(N)Ergens beter dan thuis?
Er zijn (ont)spannende boeken, beklijvende thrillers, inspireerde of ontroerende romans, er zijn inzichtelijke non-fictiewerken. En er zjn urgente, noodzakelijke boeken.
De Turkse journaliste en schrijfster Ece Temelkuran schreef met ‘Nation of strangers’, haar relaas als vluchteling, een noodzakelijk boek. Zij werd er in Turkije van beschuldigd aan te zetten tot protesten en ze vroeg aandacht voor het lot van Koerdische burgers en opgepakte collega-journalisten. Dit werd haar niet in dank afgenomen, ze werd bedreigd en kon niet anders dan vluchten.
“Ik ben weggegaan om te leven - ... – Precies datgene wat thuis van me werd verlangd wordt nu in dit onbekende land opnieuw van me geëist: mijn mond houden om te mogen blijven”
Met dit boek brengt zij haar verhaal en geeft ze tevens aan wat voor haar bouwstenen zijn voor meer humaniteit. Zij schrijft in briefvorm, waarbij ze haar brieven richt aan de anonieme ”Lieve vreemdeling”. Het is haar relaas over hoe het is om te moeten vluchten en plots ‘vreemdeling’ te worden.
Zo houdt zij ons een spiegel voor van hoe wij naar (im)migranten, ballingen, vreemden, de anderen, vluchtelingen kijken en hoe die groepen van mensen zich eens vreemdeling, vaak altijd vreemdeling voelen. Zij brengt dit niet als een klaagzang maar als een zoektocht naar verbinding met oog voor de daarbij gepaard gaande moeilijkheden.
Zoals vaak, hoe diepgaander en hoe persoonlijker een verhaal is, hoe universeler het tegelijk wordt. Ook hier. Ece T. stelt daarbij ook vragen: hebben we niet, in deze tijd, met z’n allen het gevoel ontheemd te geraken? Begrijpen we elkaars taal nog? En vooral gaat ze dieper in op de vier vragen die steeds terugkeren: Wie ben je? Waarom ben je weggegaan? Hoe red je het hier? Wanneer ga je terug?
Onlangs ging Ece T. tijdens het nieuwe denkfestival ‘Migration is Normal’ in gesprek met Annelies Beck aan wie het boek is opgedragen: “Voor Annelies Beck, omdat ze me, met haar zo empathische vocabulaire, verankert in de tijd.” Kwaliteiten vinden elkaar.
Ece T. had het erover dat haar thuis soms nowhere was. Ik zei haar dat je dat woordje ook altijd kunt lezen als now/here. Nu hier. Ze lacht. “Jaaa! Dat is het - dat ga ik gebruiken!”. Omhelzing. Er is nog hoop voor de 21ste eeuw. Zeker als iedereen dit boek leest.
