Verrassend: de schrijfstijl groeit mee met het personage!

Het boek Ilaria, Of de weg naar ongehoorzaamheid is de eerste roman van Gabriella Zalapi die in het Nederlands werd vertaald. Hoewel de schrijfster zich liet inspireren door gebeurtenissen uit haar eigen jeugd, is het verhaal geen autobiografie. Het boek wordt op de markt gebracht door Uitgeverij Tristan (voormalige TZARA, Standaard Uitgeverij). Hoedje af voor de lay-out het groen, de weg, het dwalen, het dekt het verhaal en zet meteen de toon.

In Ilaria volgen we een achtjarig meisje dat na school wordt opgehaald door haar vader voor wat een eenvoudig etentje lijkt in Chez Turijn. Sinds de scheiding van haar ouders ziet ze hem slechts één keer per maand, en die ontmoetingen spelen zich altijd af in hetzelfde restaurant. Deze keer loopt alles anders. Eenmaal in de auto rijden ze niet naar het vertrouwde adres, maar begint een onverwachte reis richting Turijn. Wat bedoeld was als een kort samenzijn, groeit uit tot een lange, verwarrende tijd. Tijdens deze tocht raakt Ilaria steeds verder verwijderd van haar vertrouwde wereld.

Wat dit boek bijzonder maakt, is hoe dicht je als lezer bij Ilaria blijft. Ze neemt je als het ware aan haar hand. Het verhaal beslaat twee jaar uit haar leven, en de manier waarop de schrijfster speelt met opbouw en taal is erg doordacht. De stijl is eenvoudig en sluit aan bij de leefwereld van een kind. Gaandeweg terwijl Ilaria opgroeit, groeit ook de taal mee. De pen wordt bloemrijker, zonder haar eenvoud te verliezen terwijl ze wel trouw blijft aan Ilaria's stem.

Het resultaat is een sobere, maar tegelijk bijna poëtische vertelstem. Geen lange, uitgesponnen zinnen, maar kort zinnen die blijven hangen:

‘Ik ben amper negenenhalf en voel me oud.’
‘Telefooncellen zijn glazen kooien waar drie werelden elkaar raken.’

Ook het ritme van het boek verdient aandacht. Dat wordt niet alleen door de zinnen bepaald, maar ook door de vormgeving. Witruimte worden stiltes, ze geven de lezer ruimte om zelf betekenis te geven aan wat niet wordt uitgesproken.

Het boek was voor mij zeker een verrassing, door de originaliteit van Zalapi's pen en opbouw, en dit zonder het verliezen van emoties.