Slow Up for Humanity : “We moeten vertragen om weer echt aanwezig te zijn”
Door Rebecca Pers
Op 24 en 25 oktober nodigt Slow Up for Humanity mensen in heel Vlaanderen uit om even op de pauzeknop te drukken. In A-bib Permeke in Antwerpen wordt zaterdag 24 oktober een bijzondere offlineavond georganiseerd vol leesplezier, creativiteit, muziek en ontmoeting. GSM’s gaan aan de kant, boeken komen tevoorschijn en zelfs het eten staat in het teken van traagheid. Ik sprak met Wouter Dupon, projectmedewerker bij A-bib Permeke, over het initiatief, de kracht van vertragen en zijn kleine gewoontes die helpen om opnieuw tot rust te komen.
Een antwoord op de drukte van alledag
Slow Up for Humanity is meer dan een evenement. Het is een uitnodiging om stil te staan bij de manier waarop we leven. We hollen van de ene activiteit naar de andere, zijn voortdurend bereikbaar en brengen heel wat tijd door op onze smartphone en lijken voortdurend te communiceren. Ondertussen dreigen we onszelf, elkaar en onze planeet voorbij te lopen.
Het initiatief vindt zijn oorsprong bij een groep bezorgde burgers die enkele jaren geleden Worried Citizens oprichtten. Aanleiding was de ongerustheid over de politieke situatie en de ontwikkelingen in Antwerpen, in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen.
Vanuit die bezorgdheid groeide een initiatief dat mensen wil samenbrengen en laten vertragen. Met acties op verschillende locaties in Vlaanderen wil Slow Up for Humanity een tegengewicht bieden voor de voortdurende haast in onze voortdenderende maatschappij die draait rond snel, sneller, snelst en consumeren. Het idee is eenvoudig: we hebben nood aan momenten waarop we even niets moeten. Momenten waarop we niet online zijn, maar gewoon aanwezig kunnen zijn.
Je ticket is … je smartphone!
Wie op zaterdag 24 oktober om 20u de grote deur van A-bib Permeke binnenstapt, moet zijn smartphone -tijdelijk- inleveren. Hij verdwijnt in een bijzondere gsm locker, gemaakt van een oud boek dat een tweede leven heeft gekregen. In ruil krijgt elke bezoeker een oude bibliotheekkaart met stempeltjes (oh, wat waren dat schone tijden!).
Een symbolisch gebaar, maar ook een bewuste keuze: even geen meldingen, berichten of eindeloos scrollen. De aandacht gaat opnieuw naar het moment en de omgeving zelf.
Op de eerste verdieping wacht een rustige leesplek. Bezoekers kunnen hun eigen boek meebrengen of zich laten inspireren door de lezers van Antwerpen Leest, die graag leestips delen. De ruimte wordt gezellig en speels aangekleed, met sfeervolle nachtlampjes en dj Céline Meulemans die rustige ambientmuziek draait.
Het wordt een plek waar je je kunt terugtrekken met een boek, zonder de druk om iets te moeten presteren. Een paradijs voor wie graag leest, maar ook voor wie gewoon even nood heeft aan stilte.
En ja, er wordt zelfs slow food aangeboden: een langzaam gegaard soepje met groentjes uit een plukboerderij en traag gerezen zuurdesembrood van bakker Aldo. Alles draait om bewust kiezen, de tijd nemen en genieten van wat je doet.
Uit je hoofd, in je handen
"Mensen komen vaak uit hun hoofd wanneer ze iets met hun handen maken", zegt Dupon. "Daardoor verdwijnen zorgen en muizenissen even naar de achtergrond."
Daarom staan er op het gelijkvloers van Permeke tal van creatieve workshops op het programma. Bezoekers kunnen een stilleven tekenen, een oud gsm-hoesje omvormen tot een notitieboekje of kennismaken met de drukfiets van het Plantin-Moretusmuseum.
Daarnaast organiseert Make-a-thek, een pop-up MaakBib voor jongeren in de bibliotheek, een participatief borduurproject waarbij bezoekers samen aan een groot doek werken.
Leonard Cohen en de kracht van woorden
Ook in het auditorium valt er iets bijzonders te beleven. Artiest, performer, schrijver en zenboeddhist Tom Hannes, onder meer bekend om zijn live covers van David Bowie en David Byrne, komt langs en hoe: voor Slow Up for Humanity gaat hij aan de slag met het werk van Leonard Cohen. Een première!
De teksten en muziek van Cohen lenen zich bij uitstek voor een avond waarop verstilling en aandacht centraal staan. Hannes geeft er zijn eigen draai aan en maakt er een bijzondere voorstelling van.
Daarnaast verwelkomt de bibliotheek Hannelore Knuts, bij velen bekend als fotomodel maar ondertussen ook mindfulness coach en auteur. Ze schreef een boek, ‘HK & ik’ en komt daaruit voortlezen. Ze zal ook andere fragmenten uit boeken die haar raken voorlezen.
Zo wordt de bibliotheek die avond een plek waar mensen niet alleen lezen, maar ook luisteren, ontdekken en elkaar ontmoeten. Een plek waar woorden en verhalen de tijd krijgen om binnen te komen.
Tien minuten mediteren en elke avond bewust tijd maken om te lezen
Maar hoe slaagt Wouter Dupon er zelf in om te vertragen in een leven dat ongetwijfeld ook behoorlijk druk is?
Een van zijn gewoontes is om na het eten, zodra de tafel is afgeruimd, bewust tijd te maken om te lezen. Hij wacht daarvoor niet tot het slapengaan, maar reserveert al vroeg op de avond een moment voor een boek.
Daarnaast probeert hij regelmatig tien minuten te mediteren. Dat helpt hem om tot rust te komen, te verzachten en beter naar zijn lichaam te luisteren. Hij merkt ook dat het zijn concentratie ten goede komt omdat hij zelf toch wel wat chaotisch is. Bovendien heeft hij zelfs het gevoel dat hij dankzij het mediteren minder rugpijn heeft.
Momenteel leest hij ‘Contrapposto’ van Dave Eggers. Die Amerikaanse auteur vindt hij bijzonder interessant vanwege zijn betrokkenheid bij de zoektocht naar een leven met minder digitale prikkels en meer ruimte om offline aanwezig te zijn.
Lezen, natuur en mindfulness sluiten nauw bij elkaar aan.
Samen lezen verbindt!
Volgens Wouter staat Slow Up for Humanity niet op zichzelf. Er beweegt iets in onze samenleving. Steeds meer mensen zoeken naar manieren om bewuster te leven en opnieuw ruimte te maken voor rust.
Ook in Antwerpen ontstaan initiatieven die mensen samenbrengen rond lezen en verstilling. Collectief Bezet organiseert bijvoorbeeld ontmoetingen op bijzondere plekjes in de stad, waar mensen samenkomen om te lezen.
Lezen lijkt op het eerste gezicht een individuele bezigheid, maar kan tegelijk heel verbindend zijn. Samen in een ruimte zitten, elk verdiept in een eigen boek, creëert een bijzondere vorm van verbondenheid. Er hoeft niet voortdurend gepraat te worden om toch samen te zijn. Er is geen betere manier om te vertragen, dan met een goed boek!
Misschien is dat precies wat we vandaag nodig hebben: minder prikkels, minder haast en meer aandacht voor wat ons verbindt.
Kom mee vertragen
Op zaterdag 24 oktober is iedereen welkom in A-bib Permeke om zelf te ervaren wat vertragen kan betekenen. Met lezen, creatieve workshops, muziek, performances en slow food wordt het een avond waarop je de waan van de dag even achter je kunt laten.
Het moment is bovendien goed gekozen: in de nacht van zaterdag op zondag schakelen we over op het winteruur en krijgen we een uurtje extra.
Alle info op Permeke gaat offline | Bibliotheek Antwerpen
Check zeker ook de andere fijne activiteiten die in het kader van slow up for humanity worden georganiseerd op slowupforhumanity.be en vertraag mee!
