Meer lezen, hoe doe je dat? 10 concrete tips.

Ik heb zelf moeten vaststellen, dat ik – hoezeer ik me ook als echte boekenlezer beschouw – alsmaar minder boeken las of uitlas. En ik besef, dat ik daarmee niet de enige ben.

Hoe dat komt? Ja, de ogen gaan misschien achteruit. Je bent 's avonds moe na je werk, het huishouden, de kinderen. Je hebt eventueel nog andere hobby’s die misschien minder inspanning vragen ….

Wat de redenen ook zijn, ik wou daar verandering in brengen. Ik wou weer meer boeken lezen, maar hoe?

TIP 1: KEN JEZELF

Ieders leven is anders, maar het kan geen kwaad als je even stilstaat bij je eigen situatie. Is het even super druk in je leven? Ben je net bevallen? Leg dan de persoonlijke leeslat niet te hoog. Heb je misschien zorgen? Dan is je concentratie mogelijks zoek.

Ikzelf ben bv. boekvertaler en lees alleen daardoor soms uren op een dag. Wie een roman vertaalt, is er meestal enkele maanden mee zoet. En terwijl ik heel intens met één boek bezig ben, lees ik natuurlijk niet zomaar nog tien boeken ernaast. Mijn eerste keuze om te ontspannen na mijn vertaalwerk is dus meestal niet (alweer) lezen. Daarom heb ik geleerd om een onderscheid te maken tussen werkgerelateerd lezen en louter-voor-het-plezier-lezen …

Desondanks heb ik een knagende leeshonger. Ik wil duiken in de levens van anderen en naar verre of niet zo verre oorden op reis gaan. Al is dat maar in mijn hoofd. En wil ik ook in aantallen veel boeken gelezen krijgen. O.a. omdat ik ook in een bibliotheek werk en graag op de hoogte wil blijven van wat er wordt uitgegeven en welke boeken het goed doen bij de lezers. Ik wil mensen die op zoek zijn naar inspiratie kunnen verder helpen (TIP 6).

Het goede nieuws: Inmiddels zijn er zó veel manieren waarop we kunnen lezen: in een fysiek boek, een e-book op je e-reader of je smartphone of tablet. Er zijn ook verschillende apps om boeken te beluisteren. Voor mij werkt de combinatie. Zeker als je veel onderweg bent.

TIP 2: HEB ALTIJD EEN BOEK IN HANDBEREIK

Het hoeft niet altijd de gezellige leeshoek of je bed te zijn. Verdeel overal boeken in huis. Wees een Paashaas. Verstop in elke kamer minstens één boek, dat je op een gegeven moment kunt vinden als je oog erop valt. Stel dat je twintig minuten aan de telefoon moet wachten tot je wordt doorverbonden? In die tijd kan je alvast enkele 100-woorden-verhalen lezen, een kortverhaal of gewoon iets luchtigs. Denk per locatie even na welk boek realistisch of leuk is om daar te lezen.

Voor mij werkt het alvast stimulerend om overal in huis boeken te zien. Als zo’n mooie cover naar je zit te staren, wil je toch weten wat erin staat, of niet?

Heb steeds een boek-voor-onderweg bij. Een tip die ik van Instagram heb, natuurlijk niet wereldschokkend, maar als je er een routine van maakt, kan het helpen. In plaats van op je smartphone te scrollen, pak je dan toch maar je boek vast.

Ik noem zo’n boeken ook ‘gelegenheidsboeken’ en ben er altijd naar op zoek. Gelegenheidsboeken vergen niet veel concentratie, zijn licht van gewicht, hebben niet te volgeschreven bladzijden en zijn onderverdeeld in hoofdstukken. Denk bijvoorbeeld aan Waar zijn de wolken van Suzanne Grotenhuis (i.p.v. Een klein leven van Hanya Yanagihara).

TIP 3: START MET DUNNE BOEKEN

Om mezelf ‘moed in te lezen’ heb ik alle dunne boeken in huis bij elkaar gezocht die ik nog niet heb gelezen. Ze staan nu naast mijn bed:

Ik combineer de dunne boeken graag met andere boeken, die ik bv. voor een leesclub lees (= met deadline), maar daarover later meer (TIP 9). Zo ben je parallel in twee leeswerelden en heb je snel twee boeken uit.

TIP 4: WISSEL AF MET LUISTERBOEKEN

Combineer lezen en luisteren, want we zijn super mobiel. ‘s Ochtends in bed luister ik graag al naar een hoofdstuk van een luisterboek, nog vóór de eerste koffie. En ik heb twee sets oortjes gekocht:

• voor thuis terwijl ik alledaagse handelingen uitvoer: de afwas inladen, kleren vouwen, op pubers wachten …

• voor onderweg, voor het ‘wandelluisteren’. Terwijl ik naar de tram stap kan ik nog naar een stuk van het verhaal luisteren. Ook hier weer: Maak een realistische keuze. Een boek dat veel concentratie van je vraagt zoals De toverberg van Thomas Mann of Op zoek naar de verloren tijd van Marcel Proust is hier minder voor geschikt (toch niet voor mensen met een doorsneebrein). Een licht zomerboek zoals People We Meet on Vacation van Emily Henry daarentegen is een ander paar mouwen.

Uit onderzoek blijkt, dat je minder onthoudt als je een boek beluistert dan als je een fysiek boek leest. Daarbij memoriseer je onbewust ook waar iets heeft gestaan, en lees je op den duur ook in een soort van cluster. Je leest er een woord zoals ‘huis’ en een hele ketting van associaties van woorden die mogelijks zouden kunnen volgen, zoals ‘klein’, ‘oud’, ‘villa’, ‘tuin’, ‘wonen’ duikt automatisch in je gedachten op waardoor je veel sneller vooruit geraakt in de tekst. Hoe meer je leest, hoe beter je hierin wordt. Woord per woord lezen is dus eigenlijk niet nodig.

Doe de zelftest: Probeer eens een halve pagina niet woord voor woord te lezen, maar snel over de regels te gaan. Pauzeer en herhaal in je hoofd wat je nu net hebt gelezen. Je zal versteld staan dat je het meeste van de inhoud wel mee hebt meegepikt. Je mag dus in jezelf vertrouwen. Jouw hersenen nemen het over …

Toch vind ik de combinatie lezen en luisteren leuk. Omdat ik zo vaak nog vóór mijn werk begint al iets heb kunnen bijleren (‘bijlezen’). Als ik daar zin in heb kan ik tijdens de middagpauze nog wat verder luisteren. Het gevaar is wel dat je hoofd altijd begint ‘aan’ te staan. Gun jezelf ook de nodige rust. Anderzijds, als je al wílt overdrijven, dan is lezen zeker niet de slechtste optie … 😉

Waar vind je luisterboeken?

Enkele luisterboeken kan je beluisteren via CloudLibrary, het digitale abonnement van de bib, of via Kobo. Bekend zijn ook Audible of Storytel. Sinds kort biedt ook Spotify x aantal uren luisterboeken aan voor wie een premium-abonnement heeft. (De auteur verdient daar wel nauwelijks iets aan.)

• Vaststelling 1: voor mij werkt non-fictie beter om te beluisteren. Begin met onderwerpen die je boeien of die aansluiten bij iets uit je leven. Groei door naar onderwerpen die misschien wat minder voor de hand liggen. Dat gaat je extra verrijken.
• Vaststelling 2: Je kan de snelheid aanpassen. Voor mij werkt 1,25. Als het te traag gaat, ben je soms sneller afgeleid of niet meer geconcentreerd. Sneller beluisterd is sneller ‘gelezen’.

TIP 5: LEES E-BOEKEN

TIP 6: LAAT JE INSPIREREN

• via Antwerpen Leest en de vele leestips van de stadslezers bijvoorbeeld

• in de bibliotheek die altijd thematafels voorziet

• door de boekenbijlage van De Standaard te lezen

• door bookstagrammers op sociale media te volgen

• via de app Blinkist samenvattingen van boeken te beluisteren (één boek per dag binnen het gratis abonnement, Engelstalig).

• een interessant boek in een van de vele straatbib’s te vinden

Ikzelf beluister een aantal podcasts over boeken en haal daar informatie voor mijn leeslijst. Ken je bv. de Libelle leesclub of Oprah’s book club?

Ga je op reis? Lees een boek dat zich daar afspeelt, bv. in het historisch verleden van dat land. Mijn ervaring is dat ik dan extra geniet van mijn reis, meer meeneem. En wie weet kom je terug met de naam van een schrijver en lees je er thuis ‘op’ door – als jij daar zin in hebt.

TIP 7: NEEM DE TIJD

Over de ruimte - heel je huis, je handtas, het balkon, de wc - hebben we het al gehad. Nu hebben we het even over je leestijd:

Maak er een gewoonte van om bv. vóór het opstaan of het slapengaan een halfuurtje te lezen. Voor mij lukt dat tot nu toe niet, maar ik heb wel een reminder op mijn gsm ingesteld die me dagelijks vraagt of ik al een halfuurtje heb gelezen. Ik geef daar niet altijd gevolg aan, maar ja, ik heb intussen al andere manieren gevonden om het lezen weer in mijn dag te integreren. Misschien mag ‘m af?

• Is er een app, die veel van je tijd opslorpt? Kan je mogelijks zonder?

• Doe iets met je handen terwijl je naar een luisterboek luistert. Puzzelen, schilderen, inkleuren, breien … Dan moet je niet tussen twee hobby’s kiezen.

• Neem de tijd, maar niet elk boek dat werd geschreven is je tijd waard. Je zit niet meer op school en mag dus een boek wegleggen, dat je belet om een ander boek te lezen dat je wél graag wil lezen.

TIP 8: BOEK VOORUITGANG

Voor wie ervoor kiest om meer of veel boeken te lezen, kan het handig zijn om een overzicht bij te houden. Bijvoorbeeld in de vorm van een notitieboekje. Gun jezelf eentje dat je plezier geeft, zodat het niet aanvoelt als een extra to-do. Noteer wanneer je welk boek hebt gelezen en wat je ervan vond. Geef het sterren als je wil. Hou bij wat je in het vervolg wil lezen. Een voordeel van zo’n notitieboekje: het dient als hulpmiddel om je doel te behalen en kan leuk zijn als logboek van leeshistorie. Nadeel, je hebt het niet altijd bij de hand als je een titel wil noteren.

Onze smartphones hebben we meestal wél bij de hand om snel even iets op te zoeken of te noteren. Goodreads is waarschijnlijk de meest gebruikte app om je leeslijst digitaal bij te houden. (Goodreads is van Amazon, maar er zijn alternatieve opties.) Je kan daar zogenaamde planken maken van wat je wilt lezen, wat je momenteel aan het lezen bent, wat je uitgelezen hebt e.a.. Je kan jezelf ook uitdagen geven en je goede voornemens erin zetten zoals: in 2026 wil ik x aantal boeken hebben gelezen. Door de talloze boekbeoordelingen van andere lezers dient deze app natuurlijk ook als inspiratiebron.

TIP 9: LEES OOK EENS MET ANDEREN

Veel mensen lezen het liefst alleen en zonder veel geroezemoes om zich heen. Maar als je het toch eens wil uitproberen, zijn er tal van mogelijkheden:

• Lees- of boekenclubs zijn er à volonté. Je spreekt een boek, een datum en een locatie af en komt bijeen om uit te wisselen over je leeservaring. Tegenwoordig bestaan er ook online boekenclubs. Het leuke aan een leesclub is ook dat je boeken leest waar je misschien zelf niet voor had gekozen, maar die toch verreikend zijn.

• Slow reading brengt mensen bij elkaar die in stilte willen lezen. In Antwerpen hebben we o.a. Collectief Bezet die al lezers samenbrachten op het Schoon Verdiep, in de O.L.V.-kathedraal, op Stormkop. Deelname is gratis, wel met inschrijving.
• Bookbuddies of Buddyreads: Lezen met mevrouw Leesmans is lezen met een vriendin … Jullie kiezen samen één boek en spreken af om het er over te hebben. Gezellig!

TIP 10: BESEF WAAROM JE LEZEN EEN PLEK GEEFT IN JE LEVEN

Je leven wordt leuker door te lezen. En statistisch gezien duurt het langer! Je wereld wordt rijker. Lezen redt levens. Lezen is good for you. Ik denk dat ik dit kan beamen.

Je kennis van de wereld verhoogt en je empathisch vermogen ook. Je hebt in je hoofd al situaties meegemaakt en weet hoe dat personage uit een gevaarlijke situatie is geraakt. Je maakt bv. geen grappen aan de check-in op een luchthaven over de bom in je koffer als je in Antonio in Wunderland (DE) van Jan Weiler hebt gelezen wat de gevolgen hiervan kunnen zijn …