De cholera epidemie te Antwerpen in 1866

Op een schip met honderden emigranten aan boord wordt in Antwerpen cholera vastgesteld, waarna de opvarenden in quarantaine worden geplaatst. De ziekte wordt echter ook in de stad vastgesteld en het aantal doden loopt snel op. Het stadsbestuur moet de nodige maatregelen zoeken om de epidemie in te dijken.

De epidemie in 1866 heeft zich wel degelijk voorgedaan. Het verhaal spitst zich hier toe op de situatie in Antwerpen, waarbij heel wat historische personen en feiten in het verhaal worden vermeld. Het was niet de eerste keer dat er een cholera epidemie was, maar er werden nooit meer slachtoffers geteld. Het behandelen van de ziekte en de pogingen om de epidemie in te dijken zijn het thema van deze romen.

Het was niet bekend wat de ziekte veroorzaakte, noch was er een remedie bekend. De bourgeoisie meenden dat het een ziekte van de arbeidende klasse was, sommigen wezen naar de joden en de clerus predikten dat het een straf van God was. Diverse artsen dachten dat kwalijke dampen de ziekte veroorzaakte. Terwijl de epidemie voortraast en honderden slachtoffers maakt moet het stadsbestuur maatregelen nemen.

De hoofdpersonen in deze roman is een jonge aristocratische vrouw die als ziekenverzorgster werkt en tegen de zin van haar familie in de arbeiderswijk Sint Andries gaat werken. Een jonge vrouw van stand die werkt, die studeert, die haar eigen gangen gaat ... zeker in die tijd geen evidentie. Toch is deze persoon geënt op een historische figuur, maar een groot deel is fictie.

Het standenverschil, de erbarmelijke woonomstandigheden, het analfabetisme, de Franse voertaal, het gebrek aan sociale voorzieningen, al deze elementen komen aan bod, zodat het een gedegen en geloofwaardig beeld geeft van die tijd en van de strijd tegen de cholera. Van Geffen is een vlotte vertelster, er zit vaart en tempo in het verhaal en de figuren worden levensecht beschreven. Het leest als een trein.

In 2020 zullen we de corona pandemie kennen. Ook hier een ziekte met veel slachtoffers waarvoor geen vaccin bekend was. Er zijn heel wat parallellen tussen de getroffen maatregelen van toen en van 150 jaar geleden. Wonderlijk. Sta er maar even bij stil.